خانه / آموزش / دژآوو ( deja vu )
skhgkkkkkk

دژآوو ( deja vu )

شاید برایتان پیش آمده باشد که در مکانی و یا یک زمان خاص حس کنید  قبلا اینجا بوده اید و اینکه می دانید قرار است چه اتفاقی بیفتد. گوی همچیز آشناست  و از اینکه می توانید پیش بینی کنید حس عجبیب و سحرآمیزی  از سرتان می گذرد..دنیا  مانند یک ماشین کوک شده بنظر می آید که از منظرتان عبور میکند..اگر این حس را تجربه کرده باشید مطمعنا برایتان این سوال پیش آمده که چرا چنین میشود؟ مثلا اگر این حس را در مکانی شبیه پمپ بنزین تجربه کنید و مطمعنید که قبلا آنجا نبوده اید این کنجکاوی پیش می آید که چگونه من چنین اتفاقی را در ذهن داشتم در صورتی که هرگز اینجا نیا مده بودم!…در سال ۱۹۱۷ میلادی روان شناس مطرح فرانسوی امیل بویراک در کتاب "روانشناسی آینده" چنین سوالی را برای اولین بارمطرح میکند و برای این تجربه خاص از لغت دژآوو (deja vu) استفاده میکند که در زبان فرانسوی به معنی "از پیش دیده شده " ویا آشنا پنداری تعبیر می شود.. صرف نظر از اینکه ما چه زمانی دچاردژآوو می شویم این سوال اساسی مطرح است که چرا مغز چنین توانایی دارد؟ و آیا  اصلا می توان گفت دژآوو یک توانایی ست ؟! آیا ممکن است یک نقص و باگ در مغز انسان باشد ؟.. در ادامه به شرح چند تعوری مطرح شده در مورد دژآوو می پردازیم.

deja-vuمتاسفانه دژاوو نیز مانند یک سری از واکنش های مغزی که ما هیچ گونه اطلاع درستی ازچگونگی وقوع و نحوه شکل گیری شان نداریم.. می ماند و جز راز های سر به مهر مغز محسوب می شود و هیچ اطلاعات قابل اتکای در مورد آن وجود ندارد… بخاطر مشکلاتی نظیر کوتاه بودن زمان این اتفاق  و مشخص نبودن مکان آن امکان مطالعه و برسی را از دانشمندان گرفته است. نمیتوان با خیال آسوده یک جا نشست و منتظر دژآوو شد..شاید این پروسه سال ها زمان ببرد! حتی با وجود  پیشرفت در عکس برداری از سیستم عصبی انسان (Cognitive Pscychologyتمام تلاش ها برای درک آن بی نتیجه مانده .البته قضیه پیچیده تر از این حرف هاست! و باید بگویم که تنها محدود به آشنا پنداری نمی شود..به گفته روانشناس آرتور فرانکهوزر ما سه نوع آشنا پنداری داریم که یکی هم مربوط به صداهایست که می شنویم  و در منظرمان آشنا می آید و به اصطلاح دچار شنوده پنداری شده ایم..

اما تئوری های مطرح شده…

۱-آشناپنداری یا دژآوو به عنوان یک نقص درتکامل مغز انسان .

این نظریه  این تفکر را بیان می کند که در بحبه ی تکامل انسان در زمان های بسیار گذشته ..حادثه ی و یا اتفاقاتی رخ داده که باعث رشد سریع و اعجاب آور مغز شده و سبب تمایز ما با موجودات دیگر شد.اما این رشد سریع مغز اشکالاتی را برای مغز به همراه داشته.. درست مانند اینکه بخواهید یک ساختمان ۱۵۰ طبقه را در یک روز تکمیل کنید!

مسلما باید از یک سری جزعیات عبور کنید تا بتوانید ساختمان را زودتر تکمیل کنید ..پس میتوان گفت دژآوو یک نقص و عیب در مغز ماست که از زمان باستان و از پدرانمان به ارث برده ایم !

۲- dual proessing یا پردازش دوتایی.

بیایید تصور کنیم در پمپ بنزین هستیم و ناگهان در ماشین کناری مان مقداری بنزین از باک سرازیر میشود و به بیرون میریزد. به محض این که این صحنه اتفاق می‌افتد نیم‌کره‌های مغز شما جریان سریعی از اطلاعات را پردازش می‌کند. فرد نازل بنزین  را به سرعت حرکت می‌دهد، تقاضای کمک می‌کند و بوی بنزین به مشام شما می‌رسد. در چند میلی ثانیه این اطلاعات به صورت موازی از طریق درگاه‌های مغز منتقل شده و در یک لحظه پردازش می‌شوند. در اغلب مواقع همه چیز به صورت هم‌زمان در مغز ضبط می‌شود. اما این تئوری مدعی است که دژاوو زمانی اتفاق می‌افتد که تاخیر بسیار اندکی در یکی از درگاه‌های اطلاعات پیش بیاید این اختلاف در زمان رسیدن به مغز سبب می‌شود که اطلاعات بعدی به عنوان یک رویداد جداگانه تفسیر شوند. وقتی این لحظه ضبط شده مجددا مرور می‌شود، چنین به نظر می‌آید که این صحنه قبلا اتفاق افتاده است. چون تا حدی همین طور هم هست.

۳-Hologram theory (تئوری هلوگرام )

این نظریه می گوید که بجای اتفاقاتی که در زمان حال برای شما می افتد و دژآوو رخ می دهد این بار باید در زمان گذشته بدنبال دلیل آن گشت! به این صورت که شما درگذشته تان ..مثلا خانه عمو یا خاله یکبار با بنزین و بوی آن آشنا شده اید و بازی با بنزین و اتفاقات پیرامون آن مثل نحوه جاری شدن و یا حتی وسیله ای شبیه نازل آشنایی پیدا کرده اید و از آن خاطره ای دارید .. وازآنجایی که خاطرات در مغز بصورت هلوگرام دخیره می شود و درهمان زمان که مشغول برسی اظرافتان هستید ناگهان خاطرات شما از اعماق به سطح شنا میکند و دژآوو رخ می دهد! در هولوگرام‌ها شما فقط به یک جزء نیاز دارید تا تمام تصویر را ببینید. مغز شما نازل بنزین و یا شکل جاری شدن بنزین را با آنچه که از گذشته بخاطر دارید، شاید از خانه عمویتان تطبیق داده است، اما به جای بیاد آوردن این که شما این طرح را در خانه عمو یتان دیده‌اید، مغز شما خاطره قدیمی را بدون تطبیق دادن آن فراخوانی کرده است و همین شما را درگیر یک حس آشنایی بدون به خاطر آوردن آن باقی می‌گذارد. هرچند شما هرگز در این پمپ بنزین نبوده‌اید اما این حواذث را قبلا دیده‌اید و فقط نمی‌توانید آن را به خاطر بیاورید.

1

۴-توجه تقسیم شده (Divided Attention)

تصور کنید که مغزتان درگیر موضوعی ست و بصورت نیمه آگاهانه روی موضوع یا موضوعاتی بصورت گذرا تمرکز دارد..به ناگهان توجه ما برمی گردد و خود را در محیطی میابیم که به نظر اشنا می آید ..تصور کنید هم اکنون در پمپ بنزین روی نقطه ی خاص از جاده تمرکز دارید و ریختن بنزین و وسایل پمپ بنزین را مد نظر قرار نداده اید ..ولی چون در محدوده ی دید شما اتفاق افتاده در پس ذهن هوشیار شما ظبط شده! وزمانی که شما توجه خود را از روی آن نقطه ی جاده برگردانید و به محیط و اتفاقات نگاه کنید حس میکنید که تصاویر برایتان آشناست..که در واقع همینطور هم بوده ولی تمرکزی روی آن نداشتید…..

البته نباید عوامل ذکر شده را بعنوان جواب قطعی  در نظر گرفت و با علم به محدودیت ها برای مطالعه دژآوو بهتر است بجای امیدواری برای کشف واقعی و دلیل اصلی چنین پدیده ی توسط دانشمندان در آینده خود دست بکار شویم و گاهی که دچار دژآوو می شویم به آن فکر کنیم و عوامل محیطی و شرایط قبلی خود را بسنجیم و در مورد آن تفکر کنیم..شاید حل این معما ساده تر از آن چیزیست که فکرش را میکرده ایم!..

 

شاید برایتان پیش آمده باشد که در مکانی و یا یک زمان خاص حس کنید  قبلا اینجا بوده اید و اینکه می دانید قرار است چه اتفاقی بیفتد. گوی همچیز آشناست  و از اینکه می توانید پیش بینی کنید حس عجبیب و سحرآمیزی  از سرتان می گذرد..دنیا  مانند یک ماشین کوک شده بنظر…

نقد و بررسی



User Rating: 4.65 ( 1 votes)

لینک کوتاه برای اشتراک گذاری :



ittl in telegram

درباره ی امیر کرد

می توانید پستهای زیر رانیز چک کنید

۲۹ خرداد: اندازه گیری محیط زمین برای نخستین بار در طول تاریخ

۲۹ خرداد: اندازه گیری محیط زمین برای نخستین بار در طول تاریخ

۲۲۵۷ سال پیش در چنین روزی (۲۴۰ سال قبل از میلاد)، برای نخستین بار اراتوستن دانشمند بزرگ یونانی که در دوران اسکندر مقدونی می‌زیست، توانست با استفاده از تفاوت زاویه تابش خورشید در اسکندریه و اسوان، محیط زمین را اندازه‌گیری کند.

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.